De trein hobbelt al zo’n zeven uur onverminderd door de woestijn. Soms schieten er beige-gekleurde dorpjes langs, maar vooral zien we zand met in de verte een bergkam, waar inmiddels de zon achter is verdwenen. We rijden door complete duisternis als ik een hap neem van het broodje ‘kuku sabzi’ -een soort omelet met spinazie en kruiden- die onze coupegenoot ons net aan heeft geboden. We proberen de afgelopen uren in zeer gebrekkig Engels gesprekken te voeren met Reza en Ali, twee zakenmannen uit Kerman, en dat gaat ons best goed af.

Met behulp van tekeningen en handgebaren zijn we druk in gesprek als de trein stopt. Na een paar minuten kijken Reza en Ali elkaar verschrikt aan en staan haastig op. ‘We have to go’. Vragend kijken we terug. Kerman is nog zo’n 8 uur rijden. Ze maken een gebaar met beide handen van boven naar beneden; ‘pray’.

De trein stroomt leeg en het lijkt alsof iedereen behalve wij naar de twee kleine moskeeën loopt. Later komen Ali en Reza lachend en buiten adem de coupe binnen. Zonder te vragen beginnen de mannen uit te leggen: ‘we pray 5 times a day’. Hij aarzelt en kijkt bedenkelijk. ‘Ok look, we do 3 times in day , 2 times night.  No, wait... I’ll show you”

De volgende ochtend worden we wakker in onze hotelkamer. We namen afscheid van Ali en Reza in Yazd, en beloofden hen om de volgende keer in Kerman op bezoek te komen. Als we rond 11 uur onze eerste stappen zetten in de historische lemen binnenstad van Yazd, is het al zo’n 38 graden. Na het metropolitische Tehran is Yazd een geheel andere ervaring; de meeste vrouwen lopen hier in een bedekkende, zwarte chador (Perzisch voor tent). Het lijkt alsof de islam hier in het dagelijks leven veel meer aanwezig is.

UNESCO Erfgoed
Door de verzengende hitte lijkt de gehele stad in de middag stil te liggen. Gauw zoeken ook wij de schaduw op. We drinken thee op een van de vele dakterrassen die de stad rijk is. UNESCO zette de binnenstad in 2017 op de werelderfgoedlijst en erkende Yazd als een van de oudste steden ter wereld; met meer dan 2000 jaar ononderbroken menselijke nederzetting. Uitkijkend over de stad is dat geen verassing; we zijn onder de indruk van het spectaculaire uitzicht over de historische moskeeën en windtorens waarmee de stad bezaaid is. Naast een historische waarde heeft Yazd ook een bijzondere culturele waarde; het is tevens het centrum van het historische Zoroastrisme.

Het Zoroastrisme of Mazdeïsme heeft een lange geschiedenis in Iran; Cyrus de Grote maakte het tot staatsreligie van het Perzische Rijk. Maar toen de Arabieren in de 7e eeuw AD het Islamitische geloof brachten, stortte de Sassaniden-dynastie waarin het Zoroastrisme centraal stond in elkaar. Inmiddels roept het land Iran bij veel mensen beelden op van een strenge Islamitische Republiek. En toegegeven, het voelt als een beetje een vreemde tegenstrijdigheid om in het conservatief aandoende Yazd rond te lopen en te weten dat deze stad óók het centrum is van een ander, zeer historisch, geloof.

Luchtbegrafenis
In de namiddag bezoeken we net buiten de stad ‘de Towers of Silence’; twee cilindrische torens bovenop een heuvel. Ze werden gebruikt voor een lucht-begrafenis; het overleden lichaam wordt daarbij in de toren geplaatst zodat het blootgesteld wordt aan de gieren en de elementen. Binnen het Zoroastrisme is het begraven van een lichaam niet toegestaan, omdat zij ervan uitgaan dat een menselijk lichaam na de dood onrein wordt en door boze geesten wordt overvallen en daarmee de aarde vervuild. Een lucht-begrafenis wordt als een ‘schone dood’ beschouwd omdat het vervuiling van de elementen voorkomt - vogels zoals gieren kunnen een lichaam binnen een paar uur tot op het bot opeten.

Als we na zonsondergang de torens van de stilte achter ons laten, ontmoeten we de laatste Zoroastrische begrafenisondernemer. De mannen die naast hem op kleine plastic stoeltjes zitten vertellen ons dat hij in 1970, toen lucht-begraven bij wet verboden werd in Iran, het laatste lichaam in de torens heeft gelegd. Inmiddels hebben Zoroastriërs in Yazd nieuwe manieren gevonden om overleden lichamen op een "schone manier" af te voeren, zoals het gebruik van met cement beklede doodskisten om besmetting van de aarde te voorkomen.

Dit artikel is onderdeel van een reeks verhalen over Iran, een land bezaaid met historische gebouwen en moskeeën. De humane en goedhartige kant van Iran wordt vaak verborgen gehouden, door foto's en ervaringen te delen, hoopt maker Laura Muns bij te dragen aan het blootleggen van het dagelijks leven vol tegenstrijdigheden in dit prachtige en verrassende land.