Een extra beveiligde Hofstad,

was iedereen daar wel zo blij mee?

De plantsoenen in de Hofstad zijn netjes gesnoeid en geveegd. Straten zijn extra schoongemaakt, veiligheidshekken geplaatst en vanaf afgelopen zondag draaien helikopters cirkels boven de stad. Dit alles om iedereen in de gaten te houden. De voorbereidingen voor de Nuclear Security Summit (NSS2014) begonnen twee jaar geleden al, maar de afgelopen dagen stond Den Haag eindelijk zichtbaar in het teken van de Top.

Maar liefst achtduizend militairen en dertienduizend politieagenten werden ingezet voor een spoedig en veilig verloop van de Top. De NSS, die wordt gehouden in het World Forum in het Statenkwartier, is de grootste ooit in Nederland georganiseerd. Er bevonden zich de afgelopen twee dagen 58 wereldleiders, vijfduizend delegatieleden en drieduizend journalisten in Den Haag.

Mensen die wonen en werken in en rondom Den Haag, werd aangeraden om gedurende de twee werkdagen zo min mogelijk te reizen en vooral thuis te blijven, vanwege blokkades die verkeer zo goed als onmogelijk maakten. Zo werden hele stukken van de Javastraat en de Koninginnengracht afgezet. 

"Per mail werd geadviseerd om thuis door te werken”, vertelt Marco, een ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij zelf is wel gewoon naar zijn werk gegaan. “Het is heel erg rustig op kantoor, de meeste collega's hadden gevolg gegeven aan de oproep en werkten thuis."

Rondom dit ministerie, dat naast het centraal station ligt, is het relatief rustig. Bewoners die in de buurt van het World Forum wonen, hadden te maken met veel grotere gevolgen. Sommigen konden met moeite hun huis uit door de extreme beveiliging. Hekken die pal voor hun deur staan belemmerden hun weg. Zij worden langs smalle ingekaderde paadjes de straat uit geleid. De meeste Hagenezen ondergaan het gelaten. Anderen zijn wat minder te spreken, getuige de soms geïrriteerde opmerkingen tijdens interviews op televisie.

Marco begrijpt die beveiliging wel. Hij vindt de maatregelen belangrijk. “We moeten er toch voor zorgen dat alle wereldleiders, maar ook de bewoners veilig zijn!?" Zijn collega Alesha spreekt geïrriteerd over de geluidsoverlast die de helikopters met zich meebrengen: “Gisteravond vanaf half acht vlogen ze pal boven onze straat. Ik woon vlakbij het paleis van de koning, bij het Haagse Bos. Daar kwam een internationale delegatie dineren, waardoor er continu bewaking was en die herriemakers bleven maar cirkelen boven mijn dak. We konden elkaar in huis nauwelijks verstaan”, vertelt ze. “Het diner duurde tot half elf, waarna de herrie eindelijk voorbij was.”

Niet alleen ambtenaren bleven thuis in verband met de top. Maria, een medewerkster van een internationale school in Den Haag vertelt: “Van de 900 leerlingen kwamen er gisteren 386 niet opdagen. Daarvan hadden er 170 netjes een mailtje gestuurd, maar de rest liet niets van zich horen. De meesten bleken onderweg gestrand te zijn door problemen met het openbaar vervoer.”

“Ook mijn eigen zoon bleef halverwege steken, hij moest zelfs terugkeren. Er bleken geen trams te rijden richting zijn school”, vervolgt Maria. “Mensen die rondom het World Forum wonen, schijnen een brief te hebben ontvangen. Daarin stond dat ouders met kinderen op een school vlakbij het Forum, ze tot een bepaalde plek mochten brengen en niet verder. Vanaf daar zou de politie het overnemen. Dit moet voor die kinderen toch wel erg spannend zijn geweest.”

Veiligheid was het modewoord deze dagen. Op elke hoek van de straat stonden agenten op motors en te paard of te voet. Van de politie of de mobiele eenheid: Wie houdt ze elkaar? Veel mensen in Den Haag zijn het met Marco eens: incidenten of erger moeten voorkomen worden is de algemene mening. “Soms geeft dit overlast of irritatie, maar Nederland staat hierdoor wel weer positief in the picture”, reageert een voorbijganger. “Toen bijvoorbeeld president Obama maandagochtend een speech gaf voor de Nachtwacht, ging dit beeld de hele wereld over. Dankzij de top komt Nederland in beeld. Dat kan zakenlieden en toeristen aantrekken.”

Op de vraag of hij zich veilig voelt als hij op straat loopt, zegt hij: “Ik voel mij zeker veilig. Neem nu bijvoorbeeld het incident dat zich vanochtend afspeelde op het station van Den Haag Centraal. De politie heeft een man staande gehouden omdat hij zich verdacht gedroeg. Hij scheen vuurwapens bij zich te hebben. Alles wordt continu in de gaten gehouden, dat is soms hinderlijk, maar ik begrijp die maatregelingen. Stel je voor dat er iets gebeurd was, dat zou dan toch een blamage voor Nederland zijn?”

De verdachte man op Den Haag Centraal is opgepakt en wordt verhoord. Ook wordt onderzocht of het om echte vuurwapens gaat of om replica’s. Wie hij is, is nog niet bekend.

Op het Malieveld is het ook druk. Daar zijn demonstraties gaande, die tot vijf uur in de middag duren. Een kleine groep demonstranten houdt hun spandoeken en zelfgemaakte bordjes stevig vast, tegen de wind. Ze zijn hier om te protesteren tegen nucleaire wapens en tegen het feit dat Poetin de Krim is binnengevallen. “We leven verdomme in de 21e eeuw”, zegt een demonstrant uit Oekraïne. “Hoe durft hij in deze tijd een land binnen te vallen en de Krim in te pikken? Dat zou net zoiets zijn als wanneer bijvoorbeeld Flevoland ingenomen wordt door een ander land, dat kan toch niet?” Tussen deze demonstranten staat ook een Russisch meisje. Zij is het geheel eens is met haar Oekraïnse vrienden.

Er demonstreren ook mensen tegen China. In de jaren 1964 tot en met 1996, deed China atoomtesten in Oost-Turkestan, met duizenden doden tot gevolg, aldus de door de demonstranten uitgedeelde folders. Militairen die aan deze proef hebben meegedaan, kregen een vergoeding van de Chinese regering. Nu eist de bevolking erkenning van China voor de fatale gevolgen en schadevergoeding. Ook willen ze dat het dumpen van nucleaire afval stopt in hun land.

Ondanks de extreme beveiliging, de politie, de mobiele eenheid, het geluidsoverlast en de aanwezige, rondvliegende helikopters, zitten, liggen en fietsen mensen ontspannen door Den Haag. Dagjesmensen reizen voor zover het kan richting het World Forum om een glimp van de wereldleiders en de sfeer van de top te vangen. Terrasjes zitten vol met mensen die genieten van de zon, de politieagenten op hun paarden met de ogen volgend, nippend van hun koffie of biertje.

De Nucelaire Top is inmiddels ten einde. Volgens het NRC zei Rutte gistermiddag op de afsluitende persconferentie dat hij blij is dat tweederde van de aanwezigen achter de afspraken staat. De rest, waaronder Brazilië, hoopt hij later mee te krijgen. De minister-president zei dat Nederland zich van haar beste kant heeft laten zien. Barack Obama bedankte Den Haag en de NSS 2014 voor de “uitstekende” organisatie. Hij waagde zich aan zijn tweede Nederlandse uitspraak: “het was gezellig”.